Fındıkta Kazan Kim Kaybeden Kim…?

1

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Fındıkta ezber bozan soru: Üretici neden ucuza satıyor, başkası neden kazanıyor?
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Trabzon Şube Başkanı Cemil Pehlevan’ın fındık piyasasına ilişkin değerlendirmeleri, Arsin başta olmak üzere bölgedeki üreticinin yıllardır yaşadığı sorunları yeniden gündeme taşıdı.
Karadeniz’in en önemli geçim kaynaklarından biri olan fındıkta üretici, bir sezonu daha fiyat tartışmalarıyla geçiriyor. Bahçedeki emeğin karşılığı ile piyasada oluşan fiyat arasındaki fark, üreticinin en önemli gündem maddelerinden biri olmaya devam ediyor.
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Trabzon Şube Başkanı Cemil Pehlevan, fındık piyasasında üreticinin konumuna ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Pehlevan, üreticinin gübreleme, ilaçlama, budama, hasat, harman ve kurutma dahil bütün üretim aşamalarında maliyet ve risk üstlendiğine dikkat çekerek, fiyat oluşumunda üreticinin pazarlık gücünün yeterli olmadığını savundu.
Pehlevan’ın, “Üreten üretici, kazanan başkası; riski alan üretici, fiyatı belirleyen başkası” sözleri, özellikle hasat sonrasında ürününü kısa sürede satmak zorunda kalan üreticinin yaşadığı sıkıntıyı yeniden gündeme getirdi.
Arsinli üreticinin de temel sorusu aynı
Arsin ve çevresinde binlerce üreticinin geçim kaynağı olan fındıkta, üreticinin karşı karşıya kaldığı sorun yalnızca kilogram fiyatı değil.
Üreticinin;
artan üretim maliyetleri,
işçilik giderleri,
gübre ve ilaç fiyatları,
hasat masrafları,
randıman farklılıkları,
ürününü bekletme ve depolama imkânlarının sınırlı olması
gibi birçok başlıkla mücadele ettiği belirtiliyor.
Bu nedenle “Fındığın fiyatını kim belirliyor?” sorusu kadar, “Üretici neden fiyatı kabul eden konumunda kalıyor?” sorusu da önem taşıyor.

TMO’nun piyasadaki rolü tartışılıyor
Pehlevan, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) rolünün yalnızca açıklanan alım fiyatı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
Arz-talep dengesi, stok yönetimi, alım politikaları ve özel sektörün tedarik davranışlarının da birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Pehlevan, fındık fiyatlarının oluşumunda rekolte, ihracat, döviz kuru, dünya piyasaları, kalite ve randıman gibi birçok unsurun etkili olduğunu söyledi.
Fındık ucuzluyor, fındıklı ürünler neden aynı oranda ucuzlamıyor?
Üreticinin sattığı kabuklu fındığın fiyatı düşerken, marketlerdeki fındıklı ürünlerin fiyatlarının aynı oranda gerilememesi de tartışmanın başka bir boyutunu oluşturuyor.
Elbette nihai ürün fiyatında yalnızca fındığın hammadde maliyeti bulunmuyor. İşçilik, enerji, ambalaj, lojistik, finansman, vergi ve pazarlama gibi birçok kalem fiyatı etkiliyor.
Ancak Pehlevan, bu zincirin daha şeffaf biçimde ortaya konulması gerektiğini belirterek şu soruyu gündeme taşıyor:
“Fındık üreticisi ürününü daha ucuza satıyorsa, bu ucuzluk tüketiciye neden yansımıyor? Eğer yansımıyorsa, aradaki ekonomik değeri kim alıyor?”
Üreticinin pazarlık gücü nasıl artırılacak?
Fındıkta üreticinin daha güçlü bir konuma gelebilmesi için kooperatifçiliğin önemine dikkat çeken Pehlevan, 1938 yılında kurulan Fiskobirlik’in tarihsel konumuna da vurgu yaptı.
Ortak depolama, pazarlama, ürün standardizasyonu, finansmana erişim ve işleme gibi alanlarda üretici örgütlerinin önemli rol oynayabileceğini belirten Pehlevan, konunun yalnızca Fiskobirlik üzerinden değil, genel anlamda üreticinin örgütlü olup olmaması üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Asıl mesele: Üretici fındığını ne zaman satmak zorunda?
Arsin’de de üreticinin önündeki en önemli sorunlardan biri ürününü hasat sonrasında ne kadar süre elinde tutabileceği.
Depolama ve finansman imkânları yetersiz olduğunda üretici, borçlarını kapatmak veya yeni sezon masraflarını karşılamak için ürününü kısa sürede satmak zorunda kalabiliyor.
Bu noktada fındık piyasasının geleceği açısından şu sorular önem kazanıyor:
Üretici neden fiyat oluşumunda yeterince güçlü değil?
Hasat sonrasında ürününü kısa sürede satma zorunluluğu nasıl ortadan kaldırılabilir?
Depolama ve finansman imkânları nasıl geliştirilebilir?
Üreticinin örgütlü ekonomik yapıları nasıl güçlendirilebilir?
Fındığın geleceğinin konuşulduğu her platformda üreticinin de güçlü bir şekilde temsil edilmesi gerektiğini belirten Pehlevan’ın değerlendirmeleri, Arsinli üreticinin yıllardır dile getirdiği sorunları bir kez daha gündeme taşıdı.
Çünkü fındık yalnızca bir tarım ürünü değil; Arsin’in, Trabzon’un ve Karadeniz’in ekonomisinin önemli bir parçası.
Üreticinin kazancı, aynı zamanda bölgenin ekonomik gücü anlamına geliyor.
arsingündem